Oğuz Atay’ın 38’inci ölüm yıldönümü

13 Aralık 2015 Tarihinde Tarafından Edebiyat, Kitap, Tiyatro Kategorisinde Yayınlanmıştır.

Tutunamayanlar adlı kitabının 1971-72’de yayınlanmasından sonra, önemli bir tartışmanın odak noktası olan roman, öykü ve oyun yazarı Oğuz Atay, 13 Aralık 1977’de, büyük projesi “Türkiye’nin Ruhu”nu yazamadan hayata gözlerini yumdu.


12 Ekim 1934, İnebolu doğumlu Atay, 38 yıl önce bugün, beyninde çıkan bir tümör nedeniyle İstanbul’da hayatını kaybetti ve Edirnekapı Sakızağacı Mezarlığı’na defnedildi. Eserlerinde düşle gerçeğin birbirine karışması, üstkurmacanın kurgunun ana ilkesi olması Oğuz Atay’ı postmodernist roman kategorisinde eser veren ilk yazar yaptı.

1951’de bugünkü adı Ankara Koleji olan Ankara Maarif Koleji’ni, 1957’de de İTÜ İnşaat Fakültesi’ni bitiren Atay, üç yıl sonra İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi (şimdiki Yıldız Teknik Üniversitesi) İnşaat Bölümü’nde öğretim üyesi oldu. 1975’te doçent olan Atay, Topografya adlı bir de mesleki kitap yazdı. Çeşitli dergi ve gazetelerde makale ve söyleşileri yayınlandı.

 

oguz atay

 

Oğuz Atay, Tutunamayanlar romanıyla 1970 TRT Roman Ödülü’nü kazandı. Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Tutunamayanlar, eleştirmen Berna Moran tarafından, “hem söyledikleri hem de söyleyiş biçimiyle bir başkaldırı” olarak nitelendirildi.

Atay’ın büyük etki yaratan eseri Tutunamayanlar’ı 1973’te yayınladığı Tehlikeli Oyunlar adlı ikinci romanı izledi. Hikâyelerini Korkuyu Beklerken başlığı altında toplayan Atay, 1911-1967 yılları arasında yaşamış Prof. Mustafa İnan’ın hayatı konu eden Bir Bilim Adamının Romanı‘nı 1975 yılında yayımladı. 1973 yılında yayımlanan Oyunlarla Yaşayanlar adlı oyunu Devlet Tiyatrosu’nda sahnelendi.

 

tutunamayanlar
Yazarın ölümünün ardından 1987’de Günlük, 1998’de ise Eylembilim adlı kitapları yayımlandı. Sağlığında hiçbir kitabı ikinci baskı bile yapamayan Atay’ın kitapları ölümünden sonra büyük ilgi gördü ve defalarca basıldı. Yıldız Ecevit’in hazırladığı Oğuz Atay biyografisi “Ben Buradayım…” – Oğuz Atay’ın Biyografik ve Kurmaca Dünyası 2005 yılında yayınlandı.

Korkuyu Beklerken eseri 2008 yılında Öteki Tiyatro tarafından, Tehlikeli Oyunlar romanı 2009 yılında Seyyar Sahne tarafından, Bir Bilim Adamının Romanı adlı biyografik eseri de 2012 yılında Bir Bilim Adamının Oyunu: Mustafa İnan adıyla Te Sahne tarafından tiyatroya uyarlanarak sahnelendi.

 

oğuz atay

 

Yapıtlarında eleştiri, mizah ve ironi barındıran Atay, özellikle Tutunamayanlar romanında, modern şehir yaşamı içinde bireyin yaşadığı yalnızlığı, toplumdan kopuşları ve toplumsal ahlaka, kalıplaşmış düşüncelere yabancılaşan, tutunamayan bireylerin iç dünyasını anlattı.