“Mizah cinsiyetsizdir ve sınır tanımaz”

7 Nisan 2015 Tarihinde Tarafından Kadın, Söyleşiler, Tiyatro Kategorisinde Yayınlanmıştır.

Umut Eğitimci, ilişkiler üzerine gösterisi “Umut’lu Vak’alar” ile bu ay da güldürmeye devam edecek. Küfürsüz, argosuz, farklı bir mizah anlayışına sahip olan Eğitimci, 11 Nisan Cumartesi akşamı, saat 20:00’de, Kadıköy Old City Comedy Club (Bahane Lounge) sahnesinde olacak. Ayaküstü gösterisi “Umut’lu Vakalar”ın ikinci versiyonunda yine ilişkilere değinecek olan Umut Eğitimci, bu kez evli bir kadın olarak seyircilerin karşısına çıkacak.

Röportaj: Mehtap Doğan

Yasemince adlı kült TV klasiğinde Sürahi Hanım, Gülazer, Kakılmış, Şuayip, Alican, Başbayan gibi birbirinden farklı karakterlere can veren Yasemin Yalçın, 1991 yılında en iyi komedyen ödülü’nü aldı. 1995 yılında Yılmaz Erdoğan ile birlikte Bir Demet Tiyatro adlı TV dizisini hazırlayan, Otogargara, Sen Hiç Ateşböceği Gördün mü?, Bana Bir Şeyhler Oluyor, Haybeden Gerçeküstü Aşk oyunları, Vizontele, Vizontele Tuuba, Organize İşler, Neredesin Firuze ve O… Çocukları gibi sinema filmlerinde rol alan Demet Akbağ, dört kez en iyi kadın oyuncu ödülüne layık görüldü. 1996, 97 ve 98 yıllarında da bu ödüllerinin yanına Altın Kelebek Yılın Komedi Sanatçısı Ödülü’nü ve Magazin Gazetecileri Derneği Komedi Sanatçısı Ödülü’nü ekledi. İşini severek yaptığını “Valla ben bayılıyorum yaptığım işe. Yapımcılar duymasın ama üzerine para bile veririm!” sözleriyle ifade eden Gülse Birsel, Avrupa Yakası ve Yalan Dünya dizileriyle milyonları ekran başına bağladı. Füsun Demirel ve Hasibe Eren Atilla Atalay’ın hayali karakteri Sıdıka sayesinde hafızalarımıza yıllarca silinmeyecek izler bıraktı. Aralarında Gupse Özay, Demet Evgar, Binnur Kaya, Aylin Kontente gibi isimlerin de bulunduğu onlarca başarılı kadın komedyene kahkahalarla gülmemize rağmen “en sevdiğiniz komedyenleri bir çırpıda sayın” denilse bu isimleri akıl etmeyiz ve nedense toplum olarak “kadından komedyen olmaz” lafını pek severiz. İşte güldürmeyi iş edinen bu komik kadınlardan birisi Umut Eğitimci.

 

Bundan 20 yıl önce radyoculuk yaparak medya sektörüne adım atan, daha sonra muhabirlikten yapımcılığa kadar pek çok alanda çalışan Eğitimci ile 11 Nisan Cumartesi akşamı, Kadıköy’de bulunan Old City Comedy Club’da yapacağı gösteri öncesi Türkiye’de kadın komedyen olmayı konuştuk.

 

 

Bu soruyu duymaktan bıkmış olabilirsin ama “kadınlardan komedyen olmaz” lafı hakkında ne düşünüyorsun? Sence bu söylemin cinsiyetçilikle bir alakası var mı?

Bu lafı ciddiye almadığım için stand up yapıyorum. Aslında komedyen olacağım gibi bir derdim de yok. Eğlenmek ve eğlendirmek amacını güden işler yapmayı seviyorum. Bu söyleminse tabii ki cinsiyet ayrımcılığıyla veya bilinçaltımıza işlemiş birtakım yanlış kodlarla alakası var. Kadının daha estetik olması gerektiği, yüksek sesle kahkaha atan kadının farklı değerlendirildiği, erkek egemen bir toplum yapısında yaşarken bu tarz düşünülmesini normal karşılıyorum. Ancak bütün bu kalıplar, mizahın cinsiyetsiz ve sınır tanımaz olduğu gerçeğini de değiştirmiyor.

Sen kimlere gülüyorsun peki? Beğendiğin kadın komedyenler var mı?

Türkiye’de Engin Günaydın, Cem Yılmaz, Ata Demirer, yurtdışında ise Louis C.K, Larry David, Jerry Seinfeld, Woody Allen. Kadınlardan da Tina Fey, Amy Schumer, Amy Poehler en sevdiklerim arasında. Kadın komedi oyuncularından Julia Louis-Dreyfus, Lisa Kudrow ve son dönemde özellikle Aylin Kontente’yi izlerken çok eğleniyorum. Ayrıca Gülse Birsel’in kalemini sevmemek mümkün değil.

Güldürmekten para kazanmak mümkün mü Türkiye’de?

Mümkün olmalı ki, saydığım bu isimler sevdikleri işi yaparak hayatlarını kazanıyorlar. Ancak bu alanda da, ticari bakış açısıyla yapılan işlerle, belirli bir kitleyle sınırlı, daha samimi işler arasında fark var. Her ne kadar eğlence sektörünün yapısı, Türkiye’de ve ABD’de farklı olsa da, “güldürmek” yolunu seçerek para kazanmaya çalışanların büyük çoğunluğu uzun ve zorlu süreçlerden geçiyorlar. Dünyanın neresinde olursa olsun, zeka ve yeteneğin her zaman şansa ihtiyacı var.

Gösterilerine ilgi nasıl?

Gösterilerimi yaptığım mekan yani Kadıköy Old City Comedy Club, Amerika’daki komedi kulüpleri gibi sınırlı sayıda izleyicinin katılım gösterebileceği, samimi bir ortam sunuyor. Doğru bir yerde bu işi yapmak çok keyifli. Henüz işin başında olduğumdan ilgi tabii ki sınırlı ama bu şekilde devam ettiğim takdirde artacağına inanıyorum.

Aslında biz kadınların Türkiye’de nasıl da aile, koca, evlilik baskıları yaşadığını anlatarak insanları güldürüyorsun. İnsanlar neye güldüklerinin farkına varıyorlar mı?

Bunlar anlattıklarımın bir kısmı. Seyirci zaten espriyi anladığı noktada gülüyor. Küfre gülen biri olmadığımdan, küfür ya da bel altı esprilerim hiç bir zaman olmadı. Çok komik bir tipim de yok, oyunculuk yeteneğim de… Ama yaşadıklarıma dair eğlenceli, dürüst ve samimi hikayelerim, hepsini kapsayan, kendime göre bir espri anlayışım var. Sanırım gösteriyi beğenenler de, o farklılığı ve samimiyeti seviyorlar.

Bu konuyu seçmenin özel bir nedeni var mı?

Ben yaşadıklarımdan yola çıkarak mizah yapmayı seviyorum. Takıntılı olduğum hatta normalde canımı sıkabilecek konularla dalga geçerek rahatlıyorum. Bekarken bekarlıkla ilgili dertlerimi anlatıyordum, şimdi evlendim ve anlatacak çok daha fazla derdim var haliyle…

 

Fotoğraf: Volkan Dogar

Fotoğraf: Volkan Dogar

 

Erkekler çok itiraz ediyor mu anlattıklarına?

Çok itiraz edilecek şeyler anlatmıyorum. Genellemelerim istatistiki verilere dayanıyor. Bazı genellemelerde izleyiciler arasındaki erkekleri tenzih ediyoruz ve “dünyanın geriye kalan tüm erkekleri” diyoruz rahatlıyorlar.

Aslına bakarsınız anlattığım çoğu şey eşime bile sürpriz oluyor. Evlilikle çok dalga geçiyorum ama o bile itiraz etmiyor ve tam tersi, daha fazlası için teşvik ediyor. Tartıştığımız ve beni çıldırttığı zamanlarda “Olsun hayatım sana malzeme olur tüm bunlar” diyor. Şanslı bir kadınım sanırım.

Daha çok kimler izliyor seni?

25 yaş üstü kadın ve erkekler. Kadın izleyicilerim ağırlıkta ama en çok eşleriyle gelenler eğleniyor gibime geliyor.

Bir yazında ilham perin Haydar’dan bahsetmişsin. Bilmeyenler için kimdir Haydar?

Haydar benim çocukluğumun kahramanı, Sünger Bob’un atası, içi sünger, dışı örgü, el yapımı bir bebekti. Haydar’ı yazdığım zamanlarda bekardım ve bir noktada tüm erkek arkadaşlarımda aslında onu aradığımla ilgili mizah yapmıştım. Oyuncak olarak kayıplara karışmış olsa da, izleri büyüktür hayatımda.

 

Umut Eğitimci

 

Türkiye’de çeşitli TV programlarının yapımcılığını ve sunuculuğunu üstlenmenin yanı sıra, New York’ta oyun prodüksiyonlarından televizyon filmleri geliştirmeye kadar pek çok işe imza attın. Bu alanda çalışmaların devam ediyor mu?

Tabii ki devam ediyor. Halen çeşitli dergilerde yazmanın yanı sıra, film projeleri geliştiriyorum. Senaryo konusunda zorlu bir süreçten geçiyorum ama ben hayatımı prodüksiyona adamış bir kişiyim ve bu tutkum asla bitmeyecek.

Medya sektöründe çalışırken kadın olmanın yarattığı zorluklar yaşadın mı?

Yolda yürürken bile kadın olmanın zorluğunu yaşıyorken, hangi sektörde çalışırsanız çalışın zorluk yaşarsınız diye düşünüyorum. Bazen yolda kaşlarımın istemsizce çatıldığını ya da özellikle feminen olmamak için mücadele ettiğimi fark ediyorum. Bu beni rahatsız ediyor. Kadın olarak lafla, gözle taciz edilmemek için sürekli bir savunma halindeyiz.

Bundan bir kaç yıl önce, bir televizyon kanalında yönetici pozisyonda çalışıyordum, bir erkek çalışan işten çıkarıldı. Benim yüzümden atıldığını düşündü ve tehditler savurarak, üzerime yürüdü. Aslında tam tersine, bir kaç ay öncesinde, aynı adamın işten atılmaması için mücadele etmiş, başka bir departmana geçirilmesi için genel müdürle görüşmüştüm. Çok alakasız ve masum olduğum bir durumdan bahsediyoruz yani… Ben bir erkek yönetici olsaydım ve o adamı işten bizzat çıkarsaydım bana bu şekilde saldırmazdı. Adamı hakaretlerinden ve tehditlerinden dolayı mahkemeye vermeme de kanalın genel müdürü olan bir başka erkek engel oldu. Sonrasında kanal kapandı. O adam bana sinirimi bozan bir mesaj attı, yine “ya sabır” dedim. Aslında bu tarz meselelerde kadın olarak nasılsa bir gün anlar, kötüyle kötü olmayayım yaklaşımıyla iyi niyetli davranmak doğru değil. Erkeklerdeki yanlış düşünce yapısını değiştirene kadar, sesimizi yükseltmeye devam etmememiz gerekiyor. Kadın olarak rahatsız olduğum herhangi bir durumda, artık hiç bir şekilde sessiz kalmıyorum.

 

2. UMUT’LU VAK’ALAR

Tarih: 11 Nisan. Cumartesi
Saat: 20.00
Yer: Old City Comedy Club (Bahane Lounge)
Adres: Caferağa Mah. Miralay Nazım Sok. No:20 Kadıköy / İstanbul
Rezervasyon Tel: 0(216) 700 1775
Bilet Fiyatı: 15 TL (Kapıdan satın alınabilir)