Ev işçileri ‘ama’sız sigorta istiyor

Ev işçileri bugün yürürlüğe giren yasa uyarınca artık sigortalanacak. Yıllardır güvenceli çalışma için mücadele veren ev işçileri düzenlemenin yetersizliğine dikkat çekiyor.

Ev işçileri yıllardır ölüm, taciz, sakat kalma ve meslek hastalıkları ile burun buruna çalışıyor. Haklarını aramak için sendika kuran, eylemler yapan ev işçilerinin mücadelesi sayesinde artık ‘ev işçisi’ tanımı yasalara girdi. Bugün yürürlüğe giren 6532 sayılı Torba Kanun‘da kabul edilen ev işçilerinin sigortalanmasına dair yasayla birlikte ev işçileri sigortalanmak durumunda. Ancak İmece Ev İşçileri Sendikası üyeleri yasanın bu haliyle hem yetersiz hem de yine çalışanları vuran yanları olduğunu belirtiyor.

JİNHA’nın haberine göre sendika üyeleri 30 Mart’ta İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi’nde basın toplantısı düzenleyerek yasanın eksikliklerine dikkat çekti.

’10 günden az çalışan ev işçileri sigortasız olacak’

Yasa iktidar ve basın tarafından ‘müjde’ olarak sunuldu. Avukat Sevgi Evren‘e göre ise düzenlemenin ‘müjde’ denilebilecek bir yanı yok. Yasanın sanılanın aksine hak gasp ettiğini belirten Evren, “Yasayla birlikte ev işçilerinin durumu daha da geriledi” dedi. Evren, “10 günden az çalışan ev işçilerinin sigorta haklarını ellerinden almaktadır. Yasaya göre, 10 günden az çalışan ev işçileri ücretlerinin yüzde 2’si meslek hastalığı ve iş güvenliği primi olarak kesilecek. İşverenlerse 10 günden az süreliğine çalıştırdıkları ev işçilerini Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmeden ve sigorta yapmadan çalıştırabilecek” şeklinde konuştu. “1 Nisan 2015 tarihinden önce ev işçisi 1 gün bile çalışsa sigorta yapılma yükümlülüğü 5510 sayılı yasa ile zaten vardı” vurgusu yapan Evren, asıl sorununun uygulamada yaşandığını kaydetti.

Yasa suistimale çok açık

İmece Ev İşçileri Sendikası Başkanı Ayten Kargın
İmece Ev İşçileri Sendikası Başkanı Ayten Kargın

İmece Ev İşçileri Sendikası Başkanı Ayten Kargın ise yasanın uygulanamaz ve suistimallere açık oluşunu eleştirdi. Türkiye’de ev işçilerinin çoğunun günlük ya da haftalık olarak çalışma ilişkisi içinde olduğuna dikkat çekerek, “Kaç gün çalışıyorsa çalışsın ev işçileri sigortalanmalıdır” talebini dile getirdi. Kargın 10 günden az çalışan ev işçilerinin sosyal güvencesinin yasayla ellerinden alınmasına da tepki gösterdi. Yasanın suistimale açık olduğunu belirten Kargın, “İşverenlerin yasayı kötü kullanma olasılığı bulunmaktadır. yasaya göre aylık çalışanlar dahi 10 günden az çalışıyor gösterilecek, sigortadan muaf tutulabileceklerdir” diye konuştu.

Ev işçisi kadınlar nasıl bir düzenleme istiyor?

Yeni yasanın ev işçilerine değil olsa olsa ev işçisi çalıştıranlara müjde olduğunu  belirten Kargın, “Bizler, ev işçileri olarak 1 Nisan tarihini zafer değil, ayrımcılık ve kölelik günü olarak kaydediyoruz. Köleliğe son verilmesi için ILO’nun Ev İşçilerine İnsana Yakışır İş Sözleşmesi‘nin imzalanmasını ve yürürlüğe konmasını talep ediyoruz. 10 gün kriteri acilen yasadan çıkarılmalıdır. bunun yanı sıra ev işçisi çalıştıranların çalıştırdıkları işçileri sigortalamaları için teşvik verilmeli ve işçilerin sigortaları 5 yıl boyunca genel bütçeden karşılanmalıdır” diyerek taleplerini sıraladı.

18

‘Düzensiz çalıştığımız için bunu kanıtlamamız çok zor’

Ayten’den sonra konuşan ev işçisi Aslıhan Sertkaya, “Yıllarca sigortasız çalıştım. ev sahipleri taşınırken hiçbir ücret ödemediler, işsiz kaldım ancak hakkımı arayacağım , mücadelemi bırakmayacağım” dedi. Ev işçisi Nuray Akkaya ise yıllardır farklı yerlerde sigortasız çalıştığını kaydederek “Tek bir yerde çalışmıyoruz. Farklı yerlerde farklı günlerde çalışıyoruz. Düzenli çalışmadığımız için bunu kanıtlamamız çok zor” diye konuştu.